नवलपुर । नवलपुर सुनचाँदी व्यवसायी संघको पाँचौँ वार्षिक साधारण सभा तथा तेस्रो अधिवेशनको निर्वाचन कार्यक्रम नजिकिँदै जाँदा नयाँ नेतृत्व चयनको विषय पेचिलो बनेको छ। अध्यक्ष पदमा दुई जना दाबेदार देखिएपछि संघभित्र चुनावी सरगर्मी बढेको हो।

अध्यक्ष पदका लागि टेकबहादुर विश्वकर्मा (रामकाजी) र राजेश रसाईलीले दाबी प्रस्तुत गरेका छन्। दुवै पक्षले आफ्नो समूहसहित चुनावी तयारी अघि बढाएपछि यसपटक नेतृत्व चयन निर्वाचनबाटै हुने सम्भावना बलियो बनेको छ।

संघको विधानअनुसार निर्वाचनबाट तीन वर्षे कार्यकालका लागि १३ सदस्यीय कार्यसमिति र ६ सदस्यीय लेखा समिति चयन हुनेछ। निर्वाचनमा नवलपुरका १७८ जना सुनचाँदी व्यवसायी मतदाता सहभागी हुनेछन्।

सहमतिबाट नेतृत्व चयनको प्रयास असफल

संघको नयाँ नेतृत्व सहमतिमै चयन गर्ने उद्देश्यले विभिन्न चरणमा छलफल र संवाद भए पनि अध्यक्ष पदका दाबेदारबीच समझदारी जुट्न सकेन। त्यसपछि निर्वाचन प्रक्रियालाई अघि बढाउने अवस्था सिर्जना भएको हो।

यसै क्रममा संघका केही सदस्य तथा अध्यक्षका प्रत्याशी राजेश रसाईलीसहितको समूहले निर्वाचनलाई निष्पक्ष, पारदर्शी र विवादरहित बनाउन आवश्यक सहजीकरण गरिदिन माग गर्दै नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघसमक्ष सामूहिक निवेदन दिएका थिए।

निवेदनमा निर्वाचन प्रक्रियालाई लिएर देखिएका असमझदारी समाधान गर्न महासंघको समन्वय आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको थियो। सोही निवेदनका आधारमा महासंघले नवलपुरको निर्वाचन प्रक्रियामा सहजीकरण तथा समन्वय गर्न टोली गठन गरेको हो।

महासंघ गण्डकी प्रदेश अध्यक्ष चन्द्रकिशोर गौतमको संयोजकत्वमा गठित टोलीमा महासंघका सचिव टुलकप्रसाद विश्वकर्मा, प्रवक्ता जीवनज्योति सदाशंकर र कार्यसमिति सदस्य होमबहादुर विश्वकर्मा रहेका छन्।

महासंघका महासचिव किरणभाई बज्राचार्यले पठाएको पत्रमा सम्बन्धित पक्षसँग छलफल गरी सहमतिका आधारमा निष्पक्ष निर्वाचनका लागि आवश्यक समन्वय गर्न टोलीलाई आग्रह गरिएको छ।

महासंघको भूमिकामाथि जिल्ला संघको प्रश्न

महासंघले निर्वाचन प्रक्रियामा सहजीकरणका लागि टोली गठन गरेसँगै नवलपुर सुनचाँदी व्यवसायी संघभित्र भने महासंघको भूमिकालाई लिएर प्रश्न उठेको छ।

संघका महासचिव श्याम गहतराजले सामाजिक सञ्जालमार्फत महासंघको भूमिकाप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै नवलपुर सुनचाँदी व्यवसायी संघ आफ्नै पहिचान, संरचना र अधिकारसहित अघि बढेको जिल्ला संघ भएकाले यसको आन्तरिक निर्वाचन प्रक्रियामा बाह्य हस्तक्षेप हुन नहुने धारणा सार्वजनिक गरेका छन्।

गहतराजले विगतका निर्वाचनमा समेत महासंघका केही व्यक्तिबाट हस्तक्षेप भएको दाबी गर्दै अहिले निर्वाचन अधिकृत परिवर्तनलगायतका विषयमा महासंघको चासो देखिनु उचित नभएको बताएका छन्।

उनले जिल्ला संघको निर्वाचनजस्तो आन्तरिक विषयमा महासंघको भूमिका बढ्दै गए त्यसले जिल्ला संघ र महासंघबीचको सम्बन्धमा समेत असर पर्न सक्ने संकेत गरेका छन्।

‘हस्तक्षेप होइन, महासंघले सहजीकरण गर्छ’

जिल्ला संघबाट महासंघको भूमिकामाथि प्रश्न उठे पछि महासंघ गण्डकी प्रदेश अध्यक्ष तथा निर्वाचन सहजीकरण टोलीका संयोजक चन्द्रकिशोर गौतमले भने महासंघले हस्तक्षेप नभई विवाद समाधानका लागि समन्वय र सहजीकरण मात्र गर्न लागेको स्पष्ट पारेका छन्।

गौतमका अनुसार जिल्ला/नगर संघ महासंघको अभिन्न अंग भएकाले संघभित्र असमझदारी वा विवाद देखिएको अवस्थामा त्यसलाई संवादमार्फत समाधान गर्न सहयोग गर्नु महासंघको स्वाभाविक अभिभावकीय भूमिका हो।

जिल्ला संघका सदस्यहरूको सामूहिक निवेदनपछि मात्र महासंघले सहजीकरण टोली गठन गरेको उल्लेख गर्दै गौतमले महासंघको उपस्थितिलाई हस्तक्षेपका रूपमा बुझ्न नहुने बताए।

उनका अनुसार महासंघको भूमिका कुनै उम्मेदवार वा समूहको पक्षमा उभिने नभई सम्बन्धित पक्षलाई एउटै ठाउँमा राखेर संवादको वातावरण बनाउने र निर्वाचन प्रक्रियालाई सहज बनाउनेमा सीमित रहनेछ।

“जिल्ला संघको नेतृत्व कसले गर्ने भन्ने निर्णय नवलपुरका व्यवसायीको मतबाटै हुन्छ,” गौतमको भनाइ छ, “महासंघले कसैलाई जिताउने वा हराउने गरी कुनै भूमिका निर्वाह गर्दैन।”

दुई समूहको प्रतिस्पर्धाले बढायो चुनावी चहलपहल

अध्यक्ष पदमा दुई जना दाबेदार देखिएसँगै नवलपुरमा सुनचाँदी व्यवसायीबीच चुनावी चहलपहल पनि बढेको छ। दुवै पक्षले आफ्नो टिम निर्माण, व्यवसायीहरूसँग भेटघाट तथा समर्थन जुटाउने प्रयासलाई तीव्र बनाएका छन्।

निर्वाचनमा १७८ जना व्यवसायी मतदाता रहेकाले अध्यक्षका दुवै प्रत्याशीका लागि प्रत्येक मत महत्वपूर्ण देखिएको छ। अध्यक्ष पदसँगै कार्यसमिति र लेखा समितिमा समेत विभिन्न पदका लागि प्रतिस्पर्धा हुने भएकाले निर्वाचनले संघको आगामी नेतृत्वको स्वरूपसमेत निर्धारण गर्नेछ।

तर चुनावी प्रतिस्पर्धासँगै संघभित्र व्यक्तिगत आरोप-प्रत्यारोप र संस्थागत विवादले प्राथमिकता पाउनुको सट्टा व्यवसायीका साझा समस्या र आगामी नेतृत्वको कार्यदिशामाथि बहस केन्द्रीत हुनुपर्ने आवाज पनि उठ्न थालेको छ।

सुनचाँदी व्यवसायमा देखिएका नीतिगत समस्या, व्यवसायिक सुरक्षा, सुन वितरण, बजार व्यवस्थापन, व्यवसायीको हकहित तथा संघको संस्थागत सुदृढीकरणजस्ता विषयलाई दुवै पक्षले निर्वाचनका मुख्य एजेन्डा बनाउनुपर्ने देखिन्छ।

सहमतिको ढोका अझै खुला

निर्वाचनको तयारी अघि बढिसके पनि सहमतिबाट नेतृत्व चयन गर्ने सम्भावना पूर्ण रूपमा समाप्त भइसकेको छैन। अन्तिम चरणसम्म संवाद र समझदारीबाट साझा नेतृत्व चयन हुन सके त्यसले संघभित्रको एकतालाई थप बलियो बनाउनेछ।

तर सहमति बन्न नसके निर्वाचन नै लोकतान्त्रिक विधिबाट नेतृत्व चयन गर्ने स्वाभाविक माध्यम हुनेछ। यस्तो अवस्थामा निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष, पारदर्शी र विश्वसनीय ढंगले सम्पन्न गर्नु उम्मेदवार, संघको नेतृत्व, निर्वाचन समिति, महासंघ तथा मतदाता सबैको जिम्मेवारी हुनेछ।

निर्वाचनमा पराजित हुने पक्षले मतदाताको निर्णयलाई स्वीकार गर्ने र विजयी हुने पक्षले सबै व्यवसायीलाई समेटेर अघि बढ्ने संस्कार विकास गर्न सके मात्र निर्वाचनले संस्थागत एकतालाई बलियो बनाउन सक्नेछ।

नेतृत्व चयनसँगै संस्थाको आगामी दिशा तय हुने

नवलपुर सुनचाँदी व्यवसायी संघको यो निर्वाचन अब केवल अध्यक्ष पदमा टेकबहादुर विश्वकर्मा (रामकाजी) र राजेश रसाईलीबीचको प्रतिस्पर्धा मात्र रहेन। यसले संघको संस्थागत भविष्य, व्यवसायीबीचको एकता र महासंघ तथा जिल्ला संघबीचको सम्बन्धलाई समेत प्रभावित गर्ने देखिएको छ।

व्यवसायीले आफ्नो मतमार्फत केवल व्यक्ति छनोट गर्ने छैनन्, आगामी तीन वर्ष संघलाई कुन दिशामा अघि बढाउने भन्ने निर्णयसमेत गर्नेछन्। त्यसैले व्यक्तिगत सम्बन्ध, समूहगत आग्रह वा आरोप-प्रत्यारोपभन्दा व्यवसायीको हित, संस्थागत पारदर्शिता, नेतृत्वको क्षमता र स्पष्ट कार्ययोजना निर्वाचनको मुख्य आधार बन्नुपर्ने देखिन्छ।

अन्ततः नवलपुरका सुनचाँदी व्यवसायीले खोजेको नेतृत्व कुनै एउटा समूहको मात्र नभई सम्पूर्ण व्यवसायीको आवाज बन्न सक्ने नेतृत्व हो। व्यवसायीका वास्तविक समस्या बुझ्ने, संघलाई विभाजन होइन एकताबद्ध बनाउने, महासंघसँग समन्वय गर्दै जिल्ला संघको गतिविधि सञ्चालन गर्नसक्ने नेतृत्व अहिलेको आवश्यकता हो।

त्यसैले नवलपुर सुनचाँदी व्यवसायी संघको आगामी निर्वाचनले अध्यक्ष मात्रै चयन गर्ने छैन, संघको आगामी कार्यदिशा, संस्थागत सम्बन्ध र नेतृत्व संस्कारको समेत परीक्षा लिनेछ। अबको मुख्य प्रश्न को विजयी हुन्छ भन्ने मात्र होइन, निर्वाचनपछि संघलाई कसरी एकताबद्ध र सशक्त बनाइन्छ भन्ने पनि हो।